JDG przestają reagować na kalendarz.
Reagują na zmiany prawa
Przez lata rynek jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) funkcjonował według dobrze znanego schematu. Początek roku przynosił falę zawieszeń i zamknięć, ale wraz z nadejściem wiosny sytuacja zwykle się odwracała. Ruszała turystyka, otwierały się sezonowe biznesy, a indeks JDG wracał na dodatnie wartości. Ten mechanizm praktycznie przestaje działać.
W pierwszym półroczu 2026 założono lub wznowiono 244,2 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych. Jednocześnie zawieszono lub zamknięto 299,4 tys. firm. To największa różnica od początku naszych pomiarów.
Jeszcze bardziej wymowne są dane kwartalne. W II kwartale 2026 r. indeks JDG InfoCredit wyniósł -15,8 tys. pkt. Rok wcześniej praktycznie równoważył się i wynosił zaledwie -143 pkt. Historycznie właśnie drugi kwartał należał do najlepszych okresów dla mikroprzedsiębiorców. To wtedy sezonowe działalności związane z turystyką, gastronomią czy usługami poprawiały stan rynku. W tym roku nawet ten naturalny impuls nie wystarczył.
Potwierdzają to dane miesięczne. W kwietniu indeks wyniósł -3,2 tys. pkt, w maju -1,6 tys., a w czerwcu -10,9 tys. pkt. Oznacza to, że od wiosny 2025 r. miesięczny indeks JDG InfoCredit ani razu nie wyszedł na plus. Jeszcze kilka lat temu dodatnie wartości w II kwartale były czymś naturalnym.
Nie oznacza to jednak gwałtownego załamania przedsiębiorczości. Liczba nowych działalności nadal pozostaje wysoka. Widać jednak wyraźny trend spadkowy. W każdym z miesięcy II kwartału 2026 r. powstało mniej nowych JDG niż rok wcześniej – w kwietniu o blisko 6 tys., w maju o ponad 3,4 tys., a w czerwcu o około 300. Jednocześnie utrzymuje się wysoka liczba zawieszeń i zamknięć. To właśnie ta druga strona coraz mocniej wpływa na wartość indeksu.
Zmienia się więc nie tyle skłonność do zakładania firm, ile decyzje o pozostaniu na rynku. Coraz więcej przedsiębiorców dochodzi do wniosku, że prowadzenie jednoosobowej działalności przestaje być najlepszym rozwiązaniem.
Jeszcze kilka lat temu o kondycji rynku JDG decydował przede wszystkim kalendarz. Dziś coraz większy wpływ mają zmiany regulacyjne i sposób, w jaki państwo definiuje relację między przedsiębiorcą a pracownikiem.
To może być początek trwałej zmiany. Indeks JDG InfoCredit coraz mniej pokazuje sezonowość gospodarki, a coraz bardziej wrażliwość przedsiębiorców na zmiany prawa. Dyskusja o ograniczaniu pozornego samozatrudnienia, nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy, kolejne obowiązki administracyjne, w tym wdrażanie KSeF, sprawiają, że decyzja o prowadzeniu działalności gospodarczej przestaje być wyłącznie decyzją biznesową. Coraz częściej staje się oceną ryzyka regulacyjnego.
W kolejnych miesiącach ten proces może się nawet nasilić. Dotyczy to nie tylko branży IT, gdzie pojawiają się już informacje o kontrolach modeli B2B. Być może podobne decyzje będą podejmować również przedstawiciele zawodów medycznych. Coraz częściej pojawiają się sygnały, że część lekarzy analizuje zmianę formy współpracy z placówkami ochrony zdrowia w związku z rosnącą presją regulacyjną i niepewnością dotyczącą zasad samozatrudnienia. Dziś trudno ocenić skalę tego zjawiska, ale warto je uważnie obserwować.
Jeżeli ten kierunek się utrzyma, będziemy świadkami zmiany, jakiej na rynku JDG nie było od lat. Jednoosobowa działalność gospodarcza przestanie być domyślną formą wykonywania pracy tam, gdzie w praktyce zastępowała etat. Zostaną przede wszystkim przedsiębiorcy prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, obsługujący wielu klientów i ponoszący realne ryzyko biznesowe.
