Negatywny trend na rynku jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) przyspiesza. To zdanie powtarzamy od kilku kwartałów i nadal dobrze opisuje bieżącą sytuację.

W I kwartale 2026 r. liczba nowych i wznowionych firm wyniosła 121,4 tys., podczas gdy zawieszono i zamknięto 160,8 tys. działalności. Indeks JDG InfoCredit spadł do -39,4 tys. pkt, wobec -27,7 tys. rok wcześniej.

To pogorszenie nie wynika już tylko z sezonowości. Choć styczeń tradycyjnie przyniósł wysoką liczbę zawieszeń i zamknięć (-23,4 tys. pkt), ujemne wartości utrzymały się również w kolejnych miesiącach. W lutym indeks wyniósł -7,6 tys., a w marcu -8,5 tys. pkt. Dla porównania – w marcu ubiegłego roku indeks był na lekkim plusie.

Jednocześnie liczba nowych działalności pozostaje stabilna. Zmienia się natomiast skala wyjść z rynku. W I kwartale liczba zamknięć wzrosła o ponad 6 tys. rdr, a zawieszeń o blisko 8 tys. Oznacza to, że rośnie liczba podmiotów, które czasowo lub trwale wycofują się z prowadzenia działalności. W efekcie obserwujemy systematyczną zmianę struktury rynku JDG. To proces rozłożony w czasie, stale widoczny jednak w kolejnych miesiącach i kwartałach.

Regulacje i zmiany na rynku pracy

Na sytuację JDG wpływa także otoczenie regulacyjne. Choć ograniczono najbardziej radykalne propozycje rozszerzenia uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy, kierunek zmian pozostaje przedmiotem dyskusji.

Utrzymuje się presja na ograniczanie tzw. pozornego samozatrudnienia, szczególnie w modelach opartych na współpracy z jednym klientem. W praktyce oznacza to dla części przedsiębiorców konieczność dostosowania modelu działalności lub formy zatrudnienia.

Rynek reaguje nie tylko na konkretne przepisy, ale także na to, na ile są one jasne i trwałe. W połączeniu ze zmianami na rynku pracy oraz kosztami prowadzenia działalności wpływa to na decyzje dotyczące kontynuowania lub zamykania JDG.

Co dalej?

Obecne dane wskazują na utrzymanie ujemnego salda JDG w kolejnych miesiącach. Skala zmian może się różnić, ale kierunek pozostaje stabilny.

Jednocześnie rośnie udział trwałych wyjść z rynku (zamknięć), co sugeruje, że część przedsiębiorców zmienia formę aktywności zawodowej – np. przechodząc na umowy o pracę lub inne modele współpracy.

Najbliższe miesiące pokażą, jak szybko firmy i regulacje dostosują się do nowej sytuacji. Dopiero wtedy będzie można mówić o stabilizacji rynku JDG. W drugim kwartale mieliśmy do czynienia z jedną, ważną dla przedsiębiorców zmianą. Od kwietnia KSEF obowiązuje także drobnych przedsiębiorców. Docierają do nas sygnały, że w przypadku najprostszych działalności, gdzie do tej pory funkcjonował ręcznie wystawiany rachunek, nowe rozwiązanie może okazać się barierą trudną do pokonania. Część osób stoi przed decyzją o zakończeniu działalności i przejściu na etat, inni szukają alternatyw poza formalnym obiegiem. To zjawisko ma również wymiar wykluczenia, szczególnie w przypadku starszych przedsiębiorców lub osób, które na co dzień nie korzystają z narzędzi cyfrowych.